Vinod Subramaniam (UT): ‘We moeten ophouden met klein denken’
De missie van de Universiteit Twente (UT) is techniek te verbinden met de maatschappij, zegt Vinod Subramaniam, voorzitter van het College van Bestuur tijdens de Masterclass onderwijsportfolio voor universiteiten. In het onderwijsportfolio probeert de UT die twee zaken bij elkaar te brengen, met een gedrags- en maatschappijwetenschappenfaculteit en onder andere door samenwerking te zoeken met andere instellingen. ‘We concurreren niet met elkaar, maar met Shanghai. Je moet de lokale situatie optimaliseren om de globale agenda te kunnen volgen’, zegt hij.
Turner voorziet haar relaties van tijdige, nieuwe en relevante inzichten voor haar markten en de strategie-executie vraagstukken die daar spelen. Dit blog is een verslag van de Masterclass Onderwijs Portfoliomanagement van Turner, over de implicaties onderwijsportfoliomanagement voor strategie-executie.
We concurreren niet met elkaar, maar met Shanghai
- Universiteiten moeten ophouden met klein denken - regionale optimalisatie is nodig voor een mondiale agenda.
- Landelijke en regionale samenwerking over de hele onderwijswaaier is cruciaal: instellingen versterken elkaar in plaats van dat ze concurreren met elkaar.
- Strategisch portfoliomanagement vraagt om scherpe keuzes in focus en positionering.
- Keuzes maken betekent ook: stoppen met wat niet langer bijdraagt aan de strategie.
- Goed bestuur betekent minder praten, meer doen - keuzes daadwerkelijk uitvoeren.
Tijdens zijn eigen Bachelor-opleiding aan de Cornell University in Ithaca (NY) zag Vinod Subramaniam iets dat buitengewoon tot zijn verbeelding sprak. Nobelprijswinnaars vonden het een eer om colleges te mogen geven aan de eerstejaarsstudenten. Veelzeggend, vond de voorzitter van het College van Bestuur van de Universiteit Twente. ‘De core business van universiteiten is onderwijs’, zegt hij. ‘Natuurlijk is onderzoek belangrijk. Maar universiteiten zijn op aarde om jonge mensen op te leiden, en als universiteit in de regio hebben wij ook een verantwoordelijkheid voor de regio. We verliezen dat wel eens uit het oog. Het probleem waarmee wij te maken hebben, is dat we in Nederland gewoon niet genoeg technisch geschoolde mensen opleiden. Slechts een beperkt aantal Nederlandse studenten kiest voor een technische opleiding.’ De UT is daarom net als anderen gedwongen de blik op het buitenland te richten. Maar ook dat is niet langer vanzelfsprekend, nu de regering in 2024 heeft besloten dat de Nederlandse taal de norm moet worden in het universitair onderwijs. ‘Dan ben ik geneigd twee dingen te zeggen: put your money where your mouth is en we hebben Engels onderwijs hard nodig. Bij bedrijven zeggen ze: als het onderwijs in het Nederlands moet, zoeken ze het maar uit. Dan moeten we maar gaan waar het nodige internationale talent wel aanwezig en welkom is.’
De beperkte instroom voor technische opleidingen is overigens niet alleen een universitaire aangelegenheid, vervolgt Subramaniam. ‘Het geldt voor alle opleidingen. In Noord-Holland kiest 11 procent van de studenten voor een technische opleiding, in heel Nederland 22 procent. We zullen daar ook samen iets aan moeten doen. Je gaat ofwel horizontale integratie krijgen, tussen verschillende universitaire instellingen, ofwel verticale integratie, en dat kan alleen in de regio. Wij werken al heel nauw samen met Saxion en het regionale ROC. Want met drie kennisinstellingen kun je echt iets betekenen in de regio.’
‘We moeten breder kijken’
Subramaniam zet de Masterclass portfoliomanagement voor universiteiten meteen op scherp, als hij opmerkt dat ze ‘niet concurreren met elkaar, maar met Shanghai.’ Later verduidelijkt hij: ‘Ik denk dat wij als instellingen niet moeten uitgaan van het eigenbelang. We moeten breder kijken. Nederland telt achttien miljoen mensen, en ik ben in India opgegroeid in een stad die alleen al 25 miljoen inwoners telde. We moeten ophouden met klein denken. We moeten de lokale situatie optimaliseren om de globale agenda te kunnen volgen.’
Dat brengt hij met de Universiteit Twente ook in praktijk, laat hij zien als hij dieper ingaat op de verschillende manieren waarop zijn universiteit de samenwerking zoekt. Hij maakt zich oprecht zorgen over problemen die bij Saxion spelen, en die direct invloed hebben op de UT. ‘De opleiding Civiele techniek heeft het lastig op de hogeschool, maar civiele techniek is extreem belangrijk voor de regio. Dat heeft ertoe geleid dat Saxion en wij zijn gaan onderzoeken hoe wij dingen samen kunnen doen, bijvoorbeeld door te verkennen of wij het eerste jaar kunnen combineren. Andere instellingen verkennen dit ook. Voor jongeren heeft dat als voordeel dat zij later kunnen beslissen of zij naar de hogeschool of naar de universiteit gaan. Wij willen daarin samen optrekken. Onze werelden zijn niet gescheiden. In die zin proberen we ook pioniers voor de regionale agenda te zijn.’
‘Deze universiteit is altijd een pionier geweest. Bestuurskunde bestond nog niet in Nederland totdat wij er vijftig jaar geleden mee begonnen. Nu wordt het aan veel meer universiteiten gegeven. Technische geneeskunde is een ander voorbeeld. Daarmee proberen we tegemoet te komen aan de wensen van de huidige generatie.’
De Nederlandse universiteiten zouden naar zijn idee veel beter kunnen inspelen op de veranderingen in de maatschappij. ‘Wij zitten nog steeds met opleidingen die twintig, dertig of veertig jaar geleden opgezet zijn, met de ideeën van toen, terwijl de jongeren van nu totaal iets anders willen. Jongeren spreken mij er ook op aan: waar is het klimaat, waar is duurzaamheid, waar zijn de energiepartners? Je moet met de tijd meegaan en kijken naar wat de maatschappij nodig heeft. Natuurlijk kun je niet zonder een klassieke basis, met natuur- en scheikunde, maar je hoeft niet alles te doen. Je moet scherp kiezen. Wij doen niet zo veel klassieke procestechnologie meer, want dat zit elders. Wij hebben gekozen voor andere focusgebieden – membranen, duurzame procestechnologie, mesoscale systemen. Het is een bewuste keuze om ons daarmee te onderscheiden.’
Daar komt natuurlijk ook het fundamentele wetenschappelijk onderzoek bij kijken. ‘Research gaat hand in hand met onderwijs’, zegt Subramaniam. Het onderzoek is weliswaar niet uitsluitend gericht op de regio, maar wel altijd in dienst van het grotere idee. ‘We doen veel fundamenteel onderzoek, maar dat is wel geïnspireerd door de problemen die anderen tegenkomen. Kijk, we hebben fantastische fundamentele onderzoekers die worden getriggerd door de problemen die bij ASML spelen, en bij andere bedrijven. Dat zijn onze Spinoza- en Stevinprijs-winnaars. Neem Detlef Lohse, een theoretisch fysicus die werkt met vloeistoffysica. Hij heeft elke prijs gewonnen die je kunt winnen, behalve de Nobelprijs. Hij heeft met Océ gewerkt op het gebied van inktjetprinting, met ASML op het gebied van tindruppels, met Philips en welk bedrijf dan ook. Je kunt niet zeggen dat hij geen fundamenteel onderzoek doet, maar zijn fundamenteel onderzoek wordt ook geïnspireerd door de vragen die zulke bedrijven hebben.’

‘Een gebrek aan eigenaarschap’
Keuzes maken betekent ook de moed opbrengen om ergens mee te stoppen, erkent Subramaniam. Vorig jaar kondigde de Universiteit Twente de sluiting aan van het University College, ook wel bekend onder de naam Atlas. Vanaf dit jaar worden er geen nieuwe studenten meer aangenomen voor de kleinschalige excellentieopleiding. De huidige studenten krijgen de kans hun opleiding af te maken, zodat de opleiding in 2029 gesloten wordt. De belangrijkste reden voor het besluit is de moeizame financiële situatie: de opleiding is relatief duur, het aantal studenten is laag. ‘De opleiding is in 2013 gestart, maar kreeg een serieus probleem door Covid-19’, vertelt Subramaniam. ‘In dertien jaar tijd zijn in totaal 413 studenten met de opleiding begonnen. Dat is echt subcritical. Het is een fantastisch mooie opleiding, maar er komt een moment waarop je moet concluderen: dit is niet haalbaar. Een van de problemen was een gebrek aan eigenaarschap. Dat is eigen aan interfacultaire of interdepartementale opleidingen. Het is zo moeilijk om daar echt een eigenaar van te definiëren. In goede tijden is dat geen probleem, maar als puntje bij paaltje komt, is het heel lastig. Alle credits aan mijn collega Tom Veldkamp, de rector van de universiteit, die talloze gesprekken heeft gevoerd met de betrokken mensen: de studenten, de docenten, de opleidingsstaf.’
“Keuzes maken betekent ook de moed hebben ergens mee te stoppen.”
De moed een grens te trekken hoort volgens Subramaniam ook bij de ondernemingszin die de Universiteit Twente kenmerkt. ‘We hebben ooit geprobeerd een medische faculteit te krijgen. Dat is niet gelukt, die is naar Maastricht gegaan. Toen hebben we de kans gekregen om technische geneeskunde te starten. En daar hebben we echt een succes van gemaakt. Daar zit die ondernemingszin in. We staan aan de basis van in totaal zo’n 1300 spin-outs en start-ups, als ik het goed heb. Hier zijn vindingen gedaan zoals wifi en de Nauta-schakeling die in miljarden telefoons ter wereld zit en door alumni zijn grote bedrijven opgericht zoals Just Eat Take-Away en Booking.’
Uiteindelijk draait goed portfoliomanagement in het universitair onderwijs om gewoon dingen echt aan te pakken, zegt Subramaniam. ‘We hebben de mond vol over interfacultaire samenwerkingen en dergelijke, maar we moeten het nu ook eens echt gaan doen en niet alleen over praten. Dat is ook wat de jongere mensen willen: zij willen de grens opzoeken en nieuwe horizonten verkennen. Ik begrijp dat het lastig is voor universiteiten. We zijn opgegroeid in een soort disciplinaire context en we vinden het heel moeilijk om over de grenzen van die disciplines heen te stappen. Maar we kunnen er niet omheen dat dat gesprek gevoerd moet worden. De centrale vraag is nog steeds: is het portfolio fit for purpose? Het is misschien aanlokkelijk om die vraag uit de weg te gaan, maar het gevaar is wel dat je op termijn het onderspit delft. Tegen een paar collega’s heb ik wel eens gezegd: als jullie dat gesprek niet aangaan, zien we jullie bij de dinosaur bones.’

Gericht inzicht voor een sterk onderwijs portfolio
Profolio is Turners analysetool voor onderwijs portfoliomanagement en biedt mbo- en hbo-instellingen en universiteiten een integraal overzicht van de prestaties en relevantie van hun opleidingen. Op basis van publieke informatie uit 25 bronnen, geeft Profolio één integraal overzicht van bedrijfseconomische en kwaliteitsprestaties en de relevantie van opleidingen voor kiezende studenten en de arbeidsmarkt. De tool is op maat gemaakt voor jouw instelling en biedt relevante vergelijkingen met collega-instellingen. Het model is gebaseerd op jarenlange ervaring met onderwijs portfoliomanagement en portfoliostrategie.
Model voor portfoliomanagement
Op basis van een grondige analyse en best practices bij instellingen in het portfoliomanagementproces, schetsen wij een universeel model voor het strategisch portfoliomanagement.
Het model kent 4 belangrijke componenten:
- Strategisch portfoliomanagement is een cyclisch strategisch proces. Dat vraagt om een scherpe inrichting, met vaste stappen, tijdlijnen en aansturing.
- Een afwegingskader geeft houvast bij maken van keuzes. Het afwegingskader geeft richting aan de gewenste ontwikkeling passend bij de strategie van de instelling, objectiveert en borgt een integrale blik vanuit diverse perspectieven.
- Analyse en inzicht zijn nodig om vanuit data te onderbouwen op welke wijze individuele opleidingen zich verhouden tot het afwegingskader. Een pragmatische blik in de analyse leidt tot focus, en dient verder verrijkt te worden met contextuele informatie.
- Een resultaatgerichte dialoog biedt ruimte voor het individuele en gezamenlijke belang binnen een instelling.
Wilt u ook sneller verbeteren vernieuwen en innoveren?
Turner is hét organisatieadviesbureau gespecialiseerd in strategie-executie. Samen een nieuwe strategie realiseren, dat maken we waar. Turner wordt voor de zevende jaar op rij door opdrachtgevers gezien als het beste strategisch adviesbureau van Nederland. Meer dan 4000 bestuurders en professionals deden mee aan het onderzoek van MT1000 waarbij Turner de hoogste waardering ontving voor strategie-advies, klantgerichtheid, excellente uitvoering en productleiderschap.

Lees hier meer over de resultaten die andere opdrachtgevers behaalden met hulp van Turner Strategie = Executie. Een afspraak maken? Neem contact met ons op.
Meer weten over Turner Onderwijs?
Hoe dragen universiteiten, hogescholen en mbo-instellingen bij aan de door de maatschappij gevraagde talent- en kennisontwikkeling? Nu en in de toekomst.
Turner Onderwijs helpt professionals om het onderwijs naar een hoger plan te tillen.
Maak een afspraak
Alle inzichten over het onderwijs van onze specialisten

Curio geeft digitalisering eigen koers: van IT-thema naar gezamenlijke Curio-brede beweging
Curio ontwikkelde samen met Turner een compacte digitaliseringsstrategie en uitvoeringsagenda voor de digitalisering van en in het onderwijs en van de onderwijsorganisatie. Digitale vaardigheden voor studenten, leerlingen én medewerkers kregen

Turner #1 Strategieadvies in MT1000 2026
Turner is in de MT1000 2026 voor het zevende jaar op rij op nummer 1 in Strategieadvies. Ook op NPS, klantgerichtheid, productleiderschap en excellente uitvoering behaalt Turner de eerste positie.

Turner voor het zevende jaar op rij gekozen tot nummer 1 strategisch adviesbureau van Nederland in de MT1000
Turner staat op nummer 1 in de MT1000, een jaarlijks onderzoek onder opdrachtgevers van zakelijke dienstverleners. We staan op de eerste plek in de categorie strategie-advies en hebben de hoogste

Onderwijsportfoliomanagement: Niet in dilemma’s blijven hangen, maar heldere keuzes maken
Onderwijsinstellingen kunnen het zich niet meer permitteren om op een eilandje te blijven zitten. “Door fusies en samenwerkingen zijn we in staat om het talent voor de regio te behouden

Portfoliomanagement in het onderwijs: voer het eerlijke gesprek in plaats van de kool en de geit te sparen
Universiteiten staan voor scherpe keuzes in hun onderwijsportfolio door bezuinigingen, dalende instroom en veranderende eisen. In de masterclass Onderwijs Portfoliomanagement laten Turner en universiteiten zien hoe een helder afwegingskader helpt

De aanpak van Zadkine: modulair en flexibel onderwijs als strategische basis voor de toekomst
Mbo Zadkine in Rotterdam maakt met de keuze voor een strategisch hoofdprogramma ‘Modulair en Flexibel’ dit tot een speerpunt voor de hele organisatie. Alle colleges en opleidingen gaan de komende

NHL Stenden werkt aan een waardevol en toekomstgericht digitaal fundament
NHL Stenden zette een volgende stap naar een toekomstgericht digitaal fundament. Turner hielp het transitieprogramma digitalisering scherp te krijgen en uitvoerbaar te organiseren, met regie op een complex vraagstuk en

Van vertraging naar regie: procestafels HR, Finance en Inkoop werkend bij universiteit
Van vertraging naar regie: procestafels HR, Finance en Inkoop werkend Een universiteit Directe impact op organisatie resultaten Tijdige live-gang van het nieuwe ERP-systeem dankzij snelle
Meer opdrachten

Curio geeft digitalisering eigen koers: van IT-thema naar gezamenlijke Curio-brede beweging
Curio ontwikkelde samen met Turner een compacte digitaliseringsstrategie en uitvoeringsagenda voor de digitalisering van en in het onderwijs en van de onderwijsorganisatie. Digitale vaardigheden voor studenten, leerlingen én medewerkers kregen

De aanpak van Zadkine: modulair en flexibel onderwijs als strategische basis voor de toekomst
Mbo Zadkine in Rotterdam maakt met de keuze voor een strategisch hoofdprogramma ‘Modulair en Flexibel’ dit tot een speerpunt voor de hele organisatie. Alle colleges en opleidingen gaan de komende

NHL Stenden werkt aan een waardevol en toekomstgericht digitaal fundament
NHL Stenden zette een volgende stap naar een toekomstgericht digitaal fundament. Turner hielp het transitieprogramma digitalisering scherp te krijgen en uitvoerbaar te organiseren, met regie op een complex vraagstuk en

Van vertraging naar regie: procestafels HR, Finance en Inkoop werkend bij universiteit
Van vertraging naar regie: procestafels HR, Finance en Inkoop werkend Een universiteit Directe impact op organisatie resultaten Tijdige live-gang van het nieuwe ERP-systeem dankzij snelle

Fontys Economie Tilburg: hoe een fusie leidde tot één sterk en toekomstbestendig profiel
Fontys Hogeschool bundelde de krachten van twee instituten tot één toekomstbestendig Fontys Economie Tilburg. Met steun van Turner ontstond er een doordacht fusieplan, sterke governance, en bovenal een helder profiel

IPABO versterkt onderwijs-bedrijfsvoering
Bij IPABO leidde de kloof tussen onderwijs en bedrijfsvoering tot vertraging in processen en onderlinge frustratie. Samen met Turner Strategie = Executie ontwikkelde de organisatie een aanpak waarin procesverbetering en

HAN vernieuwt portfoliomanagement
De HAN werkt aan een nieuwe portfoliobatenstrategie voor onderwijs en onderzoek. Een strategie met oog voor financiële én maatschappelijke opbrengsten. Turner ondersteunt bij het ontwikkelen van een afwegingskader en richtinggevende

LLO werkend krijgen? Zo pakt Talland College het aan
Hoe maak je LLO werkend binnen een fusieorganisatie met twee verschillende culturen en beperkte capaciteit? Talland College laat zien dat het kan – met een scherpe visie, duidelijke rolduidelijkheid en

ROCvA-F – Beweging in digitalisering
Hoe breng je beweging in digitalisering binnen een complex georganiseerde onderwijsorganisatie? Bij ROCvA-F, een instelling met 39.000 mbo-studenten, 4.000 vo-leerlingen plus een groot aantal cursisten in het LLO- en contractonderwijs,

De Vier Windstreken
“Oog voor ieder kind” is het motto van De Vier Windstreken, een groep basisscholen in Zuid Holland. Turner spreekt met voorzitter College van Bestuur Diana Lorier-Kooi over het besturen van

Landstede MBO
‘Leven Lang Ontwikkelen is nu verankerd’. Landstede(tag) heeft Leven Lang Ontwikkelen (LLO) volledig geïntegreerd binnen het mbo. Met een scherpere visie, collectief eigenaarschap en een sterke executiecoalitie is LLO een

INNOVO
De totstandkoming van het nieuwe koersplan van basisscholenkoepelorganisatie INNOVO in Zuid- en Midden Limburg was een onorthodoxe exercitie. Door omstandigheden hadden de 43 aangesloten scholen recent nog een eigen schoolplan
Contact
We leren je graag kennen.
Neem contact op voor een kennismaking.
Huize de Boom
Arnhemseweg 107
3832 GK Leusden
Telefoon: +31 (0)33 – 285 93 00
Email: info@turner.nl
Maak een afspraak
Wilt u meer informatie of een offerte op maat ontvangen? Vul het formulier in voor een vrijblijvende afspraak.

