LLO Versneller
Leven Lang Ontwikkelen (LLO) is een van de belangrijkste pijlers voor veel onderwijsinstellingen, maar blijft in de praktijk vaak steken in de executie. Turner introduceert de LLO Versneller.
Turner voorziet haar relaties van tijdige, nieuwe en relevante inzichten voor haar markten en de strategie-executie vraagstukken die daar spelen. In dit artikel gaan Alex Crezee, practiceleader Onderwijs, Jop Gerkes, manager Onderwijs en Nicolai Manie, senior manager Onderwijs in op de impact van LLO en welke implicaties dit heeft voor strategie-executie.
Het onderwijs staat op dit moment voor een groot aantal maatschappelijke vraagstukken waar iets mee moet gebeuren: aankomende krimp van studentenaantallen, flexibilisering en personalisering binnen opleidingen en de opkomst van Leven Lang Ontwikkelen (LLO) naast het initieel onderwijs.
Nagenoeg alle onderwijsinstellingen hebben inmiddels LLO als belangrijke pijler in hun strategie opgenomen. En tegelijkertijd kampen veel instellingen met de uitdaging om écht scherp te krijgen wat ze er eigenlijk mee bedoelen, mee willen en hoe ze dat het beste kunnen organiseren.
Om de ambities rondom LLO van het papier af te krijgen en in de praktijk te brengen is, net als bij andere grote vraagstukken, een gestructureerde aanpak nodig.
Om onderwijsinstellingen te helpen hier werk van te maken, heeft Turner de LLO Versneller ontwikkeld. Daarmee kan de mate van volwassenheid van de interne LLO-organisatie worden vastgesteld en wordt snel en eenvoudig duidelijk welke stappen nog gezet moeten worden.
Een extra aanleiding voor veel instellingen om juist nu aan de slag te gaan met LLO is de Nationale LLO Katalysator. Een samenwerking van mbo, de hogescholen en het WO, en partners uit bedrijfsleven en overheid om de LLO plannen die er zijn echt werkend te krijgen, voortkomend uit het Nationaal Groeifonds. Het Nationaal Groeifonds heeft in totaal € 392 miljoen toegekend aan de Nationale LLO Katalysator, een resultaat waar Turner – dat een coördinerende rol speelde bij de aanvraag – vanzelfsprekend bijzonder trots op is. Dit bedrag zal de komende jaren, als aan bepaalde voorwaarden wordt voldaan, in delen vrijkomen. Nu moedigt het Nationaal Groeifonds onderwijsinstellingen aan, zowel uit het mbo, uit de hogescholen, als uit de universitaire wereld, om aanvragen te doen voor subsidie en werk te maken van hun plannen. In de eerste aanvraagronde bleek dat er veel interesse is van instellingen, al dan niet in samenwerking met partners uit het werkveld. Lees ook het artikel dat hierover eerder verscheen: Het LLO gaat het onderwijs transformeren.
Structuur aanbrengen
Een aanvraag bij het Nationaal Groeifonds is echter geen eenvoudige opdracht voor de meeste onderwijsinstellingen. Iedere aanvraag kent een groot aantal randvoorwaarden en kaders waar aan voldaan moet worden. Een belangrijk struikelblok is de vraag op welke manier LLO op dit moment binnen de instelling is georganiseerd. En daar wringt de schoen een beetje, vertelt Nicolai Manie, als senior manager bij Turner gespecialiseerd in het hoger onderwijs. ‘De LLO-activiteiten zijn bij veel onderwijsinstellingen nogal ongericht’, zegt hij. ‘Er is geen duidelijk beginpunt en de meeste instellingen hebben ook geen concrete finishlijn geformuleerd. Bestuurders of directies van onderwijsinstellingen weten dus ook niet precies wanneer zij tevreden moeten zijn met het resultaat. Het is ons streven om die instellingen te helpen bij het concretiseren van hun doelen en om structuur aan te brengen in hoe je LLO gaat organiseren. Heel belangrijk, want dan weet je waar je op moet sturen, in plaats van dat je louter intuïtief bezig bent.’
Dat heeft niet alleen een positief effect op de kans van slagen van de aanvraag, ook voor de eigen medewerkers is het nuttig. Manie: ‘Als medewerkers weten waar ze aan toe zijn, weten ze ook beter hoe zij bijvoorbeeld het onderwijs voor LLO-deelnemers moeten ontwerpen. Dat zijn uiteindelijk toch de mensen die het moeten gaan doen. Ze staan al onder grote druk, door alle transities die op ze afkomen als gevolg van bijvoorbeeld de opkomst van AI en andere vormen van digitalisering. LLO is dan niet iets wat er ook nog even ‘bij kan’. Voor de medewerkers zou het kortom heel prettig zijn als er van bovenaf duidelijkheid komt over LLO. Dat helpt het werk behapbaar en dus uitvoerbaar te maken.’
Lees ook het eerder verschenen artikel: Hoe maken we werk van Leven Lang Ontwikkelen?
Verschillende volwassenheidsniveaus uiteenrafelen
Deze twee problemen, de complexiteit van de aanvraagprocedure en het gebrek aan concrete doelstellingen voor LLO, deden Turner besluiten een tool te ontwikkelen waarmee je de mate van volwassenheid van de LLO-organisatie in kaart kunt brengen, vertelt Alex Crezee, partner van Turner. ‘Sommige bedrijfstakken, zoals de verpleegkunde of de advocatuur, zijn volledig ingericht op LLO. Verpleegkundigen en advocaten zijn verplicht hun vakkennis op peil te houden. Maar in veel andere bedrijfstakken is LLO veel minder geaccepteerd en staat de ontwikkeling ervan nog in de kinderschoenen. Als we de verschillende niveaus van volwassenheid uiteenrafelen, kun je veel beter in beeld brengen wat de bestaande situatie is en met welke ontwikkelopgave je de ambitie kunt vervullen. Afgelopen zomer hebben wij met behulp van het onze ervaring met LLO bij onderwijsinstellingen en het Turner Business Model een tool ontwikkeld waarmee onderwijsinstellingen deze verschillende vragen kunnen beantwoorden.’
De gezamenlijke ontwikkeling van de LLO Versneller gebeurde onder meer met Jop Gerkes, manager bij Turner. Gerkes werkt inmiddels meer dan acht jaar bij Turner en heeft vaker met dit bijltje gehakt. ‘De discussies over LLO gaan vaak over de visie op het concept, en als je geluk hebt komen ook het ontwerp en de uitvoering nog aan bod. Maar die zijn juist zo belangrijk. Onderwijsinstellingen die serieus werk maken van LLO moeten eigenlijk deels een nieuwe school inrichten. Ze krijgen te maken met andere lesstof, andere leerlingen en compleet andere verwachtingen. Vaak is er niet eens overeenstemming over wat er precies onder LLO valt.’
LLO is in zijn aard ook divers, vult Crezee aan. ‘Soms heb je te maken met hele bedrijfstakken, soms heb je alleen te maken met specifieke bedrijven. Soms gaat het om business-to-business, soms om business-to-consumer. Soms moeten onderwijsinstellingen hele leergangen ontwikkelen, soms alleen cursussen. En wat krijgen de deelnemers na afronding? Een praktijkverklaring, een credential, een e-badge? Onderwijsinstellingen zullen dus eerst een helder beeld moeten hebben van wat zij aan willen bieden.’
Wat kan de LLO Versneller van Turner betekenen?
De LLO Versneller is gemakkelijk in het gebruik, legt Gerkes uit. ‘De LLO Versneller is opgedeeld in een aantal logische bouwstenen en behelst de missie, visie en strategie’. Een ander betreft de LLO-organisatie: hoe is LLO nu georganiseerd? Wie draagt de verantwoordelijkheid? Hoe ziet de formatie eruit? Weer een andere bouwsteen gaat over de vraagarticulatie en het ontwerp van het LLO-onderwijs. Waar is behoefte aan? Hoe geeft de instelling invulling aan die behoefte? Wat bieden de instellingen aan? Ook wordt ingezoomd op de marketing, werving en sales: hoe breng je de LLO-activiteiten aan de man? En we brengen de administratie en de informatiesystemen in beeld. Een deel daarvan zal ook voor het reguliere onderwijs worden gebruikt, een ander deel zal specifiek op de LLO-activiteiten gericht zijn. Uiteraard kijken we ook naar de onderwijslogistieke uitvoering: het plannen en roosteren, de communicatie met deelnemers en dergelijke. Op basis van onder meer een aantal stellingen wordt bepaald welke situatie op dit moment het meest van toepassing is voor een instelling. De opzet is daarbij gestoeld op onze ervaringen bij een groot aantal instellingen gedurende de afgelopen jaren mee hebben samengewerkt aan organisatievraagstukken.
‘De LLO Versneller is geen losstaand instrument, maar geeft een ruw overzicht van de uitwerking en effectiviteit van uw LLO-organisatie en signaleert verbeterpunten’, zegt Gerkes. ‘Het is een instrument om intern – en met ons – de discussie over de status en ambities van de LLO-organisatie aan te gaan en af te dwingen dat alle belangrijke onderwerpen aan bod komen. Want uiteindelijk is iedere instelling toch uniek.’
Klein maken om het werkend te krijgen
Bij Zuyd Hogeschool, een hogeschool in Zuid-Limburg, wordt de LLO Versneller op dit moment gebruikt, vertelt Nicolai Manie. ‘Zuyd Hogeschool heeft een nieuwe strategie opgesteld, waarin LLO een prominente plaats heeft gekregen. Ook daar was echter sprake van een deels ongerichte ambitie. Met behulp van de LLO Versneller hebben we structuur aangebracht in de ambities door vier specifieke onderwijsdomeinen onder de loep te nemen. Op basis van de uitkomsten uit de Versneller, hebben we voor ieder domein een werksessie ingericht met zowel de mensen uit dat domeinen als met de mensen die verantwoordelijk zijn voor het uitrollen van het strategisch plan. De leidende vragen: waar staan we nu? Wat vinden we belangrijk? Wat hebben we in het strategisch plan beloofd? De Versneller hielp om dat gesprek te structureren en te onderzoeken hoeveel licht er zat tussen de huidige situatie en de ambities. Daar zal bij elke onderwijsinstelling natuurlijk iets anders uitkomen. De ene instelling heeft bijvoorbeeld meer docenten nodig om alle onderwijs te kunnen geven, de andere instelling heeft misschien betere CRM-systemen nodig om het contact met de regio te structureren. Hiermee kunnen we de klantvraag heel gericht in beeld brengen. Dan kunnen we heel bewust kiezen welke onderdelen van de Versneller we willen oplossen of verbeteren. Bij de Zuyd Hogeschool zitten we daar middenin, dus hoever we zijn, kan ik nog niet vertellen.’
De eerste stappen die Zuyd Hogeschool heeft gezet, zijn een goed voorbeeld van de aanpak die Turner voorstaat, zegt Alex Crezee. ‘Niet in één keer alles willen oplossen, maar eerst kleinere, specifieke onderwerpen behandelen. Om het werkend te krijgen, moet je het klein en concreet maken, zoals altijd in strategie-executie. Je begint als het ware met een minimal viable product en als dat functioneert, kun je opschalen en andere knelpunten aanpakken of nieuwe initiatieven beginnen.’
Het belang van enthousiasme
Zelf is Crezee op dit moment betrokken bij LLO-projecten op twee verschillende mbo’s. ‘Je kunt niet binnenwandelen en vragen: hoe staat het er eigenlijk bij jullie voor op het gebied van LLO? Dat is een te grote vraag. We hakken het liever in kleine stukjes. Ik ga bijvoorbeeld in gesprek met de directeur, een teamleider en een paar mensen van de betreffende afdeling. Dan kijken we hoe de visie is geformuleerd, hoe de organisatie is ingericht en hoe de uitvoering er op dit moment uitziet. Dat is een exercitie die we gemakkelijk met 20 of 25 mensen kunnen doen, zo’n vragenlijst kost slechts zo’n 15 minuten om in te vullen. Het resultaat is dat we een startpunt hebben zodat wij het gesprek op verschillende niveaus kunnen faciliteren. Dat werkt erg goed, hebben we gemerkt. Het verhaal over LLO komt er vaak heel soepel uit, als je er iemand naar vraagt, maar onderwijsinstellingen hebben het vaak lastig om hun ambities concreet te maken.’
Een voortrekkersrol is daar weggelegd voor de koplopers in LLO, zoals de eerder al genoemde verpleegkundigen en advocaten, maar ook bijvoorbeeld auto- en elektromonteurs. Dat zijn beroepsgroepen die het gewend zijn zich te ontwikkelen. ‘Elke onderwijsinstelling heeft haar eigen pareltjes’, zegt Crezee. ‘Er zijn altijd enthousiastelingen die met partners uit het werkveld mooie dingen doen. De grote vraag is hoe je dat kunt opschalen. De meeste opleidingen zitten in het peloton en liggen achter. De enthousiastelingen kunnen de helpende hand bieden, want er is, zoals ik altijd zeg, geen knopje voor enthousiasme. Maar hoe je deze mensen daarbij kunt betrekken, is echt een organisatievraagstuk. En met onze specialisatie in strategie-executie weet ik zeker dat wij daarbij kunnen helpen. Deze tool, de LLO Versneller, stelt ons in staat dit vraagstuk beet te pakken en aan de gang te gaan.’
Eerder verschenen de volgende artikelen over Leven Lang Ontwikkelen:
Leven lang ontwikkelen gaat het onderwijs transformeren
Waarom het MBO onmisbaar is voor Leven Lang Ontwikkelen
Wilt u ook sneller verbeteren vernieuwen en innoveren?
Turner is hét organisatieadviesbureau gespecialiseerd in strategie-executie. Samen een nieuwe strategie realiseren, dat maken we waar. Turner wordt voor de zevende jaar op rij door opdrachtgevers gezien als het beste strategisch adviesbureau van Nederland. Meer dan 4000 bestuurders en professionals deden mee aan het onderzoek van MT1000 waarbij Turner de hoogste waardering ontving voor strategie-advies, klantgerichtheid, excellente uitvoering en productleiderschap.
Lees hier meer over de resultaten die andere opdrachtgevers behaalden met hulp van Turner Strategie = Executie. Een afspraak maken? Neem contact met ons op.
Meer weten over Turner Onderwijs?
Hoe dragen universiteiten, hogescholen en mbo-instellingen bij aan de door de maatschappij gevraagde talent- en kennisontwikkeling? Nu en in de toekomst. Turner Onderwijs helpt professionals om het onderwijs naar een hoger plan te tillen.
Alle inzichten over het onderwijs van onze specialisten
Curio geeft digitalisering eigen koers: van IT-thema naar gezamenlijke Curio-brede beweging
Curio ontwikkelde samen met Turner een compacte digitaliseringsstrategie en uitvoeringsagenda voor de digitalisering van en in het onderwijs en van de onderwijsorganisatie. Digitale vaardigheden voor studenten, leerlingen én medewerkers kregen
Turner #1 Strategieadvies in MT1000 2026
Turner is in de MT1000 2026 voor het zevende jaar op rij op nummer 1 in Strategieadvies. Ook op NPS, klantgerichtheid, productleiderschap en excellente uitvoering behaalt Turner de eerste positie.
Turner voor het zevende jaar op rij gekozen tot nummer 1 strategisch adviesbureau van Nederland in de MT1000
Turner staat op nummer 1 in de MT1000, een jaarlijks onderzoek onder opdrachtgevers van zakelijke dienstverleners. We staan op de eerste plek in de categorie strategie-advies en hebben de hoogste
Onderwijsportfoliomanagement: Niet in dilemma’s blijven hangen, maar heldere keuzes maken
Onderwijsinstellingen kunnen het zich niet meer permitteren om op een eilandje te blijven zitten. “Door fusies en samenwerkingen zijn we in staat om het talent voor de regio te behouden
Portfoliomanagement in het onderwijs: voer het eerlijke gesprek in plaats van de kool en de geit te sparen
Universiteiten staan voor scherpe keuzes in hun onderwijsportfolio door bezuinigingen, dalende instroom en veranderende eisen. In de masterclass Onderwijs Portfoliomanagement laten Turner en universiteiten zien hoe een helder afwegingskader helpt
De aanpak van Zadkine: modulair en flexibel onderwijs als strategische basis voor de toekomst
Mbo Zadkine in Rotterdam maakt met de keuze voor een strategisch hoofdprogramma ‘Modulair en Flexibel’ dit tot een speerpunt voor de hele organisatie. Alle colleges en opleidingen gaan de komende
NHL Stenden werkt aan een waardevol en toekomstgericht digitaal fundament
NHL Stenden zette een volgende stap naar een toekomstgericht digitaal fundament. Turner hielp het transitieprogramma digitalisering scherp te krijgen en uitvoerbaar te organiseren, met regie op een complex vraagstuk en
Van vertraging naar regie: procestafels HR, Finance en Inkoop werkend bij universiteit
Van vertraging naar regie: procestafels HR, Finance en Inkoop werkend Een universiteit Directe impact op organisatie resultaten Tijdige live-gang van het nieuwe ERP-systeem dankzij snelle
Contact
We leren je graag kennen.
Neem contact op voor een kennismaking.
Huize de Boom
Arnhemseweg 107
3832 GK Leusden
Telefoon: +31 (0)33 – 285 93 00
Email: info@turner.nl
Maak een afspraak
Wilt u meer informatie of een offerte op maat ontvangen? Vul het formulier in voor een vrijblijvende afspraak.